Tablica upamiętniająca ofiary hitlerowskiego terroru

W niedzielę 27 lipca 2025 r. po mszy w kaplicy celebrowanej o godzinie 10 odsłonięta została pamiątkowa tablica poświęcona mieszkańcom Chwałowic, którzy stracili życie podczas II wojny światowej. To inicjatywa pochodzącego z Chwałowic Stefana Orczykowskiego, autora książki pt. „Nie pozwolę zapomnieć. Umarli bohaterowie są wśród nas dopóty, dopóki o nich pamiętamy”, brata poety Jana Orczykowskiego, który napisał też monografię pt. „Chwałowice na Przedgórzu Iłżeckim”. Na tablicy umieszczonej na ścianie kościoła wygrawerowane zostały imiona, nazwiska, wiek oraz okoliczności śmierci osób związanych z Chwałowicami.

Wakacyjne wydarzenia w Chwałowicach

W niedzielę 27 lipca po mszy w Kaplicy celebrowanej o godzinie 10 odsłonięta zostanie pamiątkowa tablica poświęcona mieszkańcom Chwałowic, którzy stracili życie podczas II wojny światowej. Jest to inicjatywa pochodzącego z Chwałowic Stefana Orczykowskiego, autora książki pt. „Nie pozwolę zapomnieć. Umarli bohaterowie są wśród nas dopóty, dopóki o nich pamiętamy”, brata poety Jana Orczykowskiego, który napisał też monografię pt. „Chwałowice na Przedgórzu Iłżeckim”.

W sobotę 2 sierpnia od godziny 15 obok remizy Ochotniczej Straży Pożarnej odbędzie się „Chwałowicki Piknik Rodzinny”. Podczas niego, oprócz wielu różnych atrakcji, będzie można również otrzymać egzemplarz albumu pt. „Fotografie wybrane. Kółko fotograficzne przy Szkole Rolniczej w Chwałowicach. Z kolekcji ocalonej przez Jana Czarneckiego”. Na 100 stronach albumu znalazło się kilkaset czarno-białych, surowych i nieretuszowanych zdjęć przedstawiających powojenną historię Chwałowic, Iłży i okolic. Wydanie ukazało się z okazji 95 urodzin miejscowego poety, radiestety i emerytowanego nauczyciela Jana Czarneckiego.

„Nie pozwolę zapomnieć” Stefana Orczykowskiego

Stefan Orczykowski

Chwałowice wzbogaciły się o kolejną publikację związaną z miejscowością, a mianowicie o książkę Stefana Orczykowskiego pt. „Nie pozwolę zapomnieć. Umarli bohaterowie są wśród nas dopóty, dopóki o nich pamiętamy”. Urodzony w Chwałowicach autor przedstawił w niej losy osób pochodzących z naszej wioski, których życie doświadczyło skutkami II wojny światowej. Na okładce znajduje się wizerunek głównego bohatera publikacji – Józefa Orczykowskiego ps. „Las”, stryja Stefana oraz syna Pawła Orczykowskiego – pierwszego powojennego sołtysa wsi. Na kartach książki opisana została młodość urodzonego w 1919 roku „Józia”, praca w Nadleśnictwie Małomierzyce, a następnie w administracji lasów państwowych w Lipsku. Głównym motywem pozostaje jednak jego postawa wobec hitlerowskiego okupanta. Począwszy od gromadzenia broni ukrytej przez żołnierzy walczących w kamapanii wrześniowej i grzebania zwłok poległych w bitwie o Iłżę, po działalność konspiracyjną w ramach struktur Armii Krajowej. Całkowicie oddany walce o wyzwolenie ojczyzny Józef z narażeniem własnego życia wykonywał zadania wywiadowcze, przewoził broń, amunicję i żywność. Na początku 1943 roku został zdekonspirowany wraz z innymi pracownikami leśnymi z Lipska, przewieziony do obozu koncentracyjnego w Auschwitz i stracony w komorze gazowej. W książce Stefana Orczykowskiego znalazło się również miejsce dla opisania wojennych losów mieszkańca Chwałowic Piotra Marka i innych członków rodziny Orczykowskich, wzmianki o zamordowanym przez hitlerowców dyrektorze Szkoły Rolniczej w Chwałowicach Stanisławie Daniluku, o generale Antonim Hedzie ps. „Szary” z Małomierzyc, a także o innych osobach, głównie z Iłży. Atutem publikacji jest również to, że zawiera wiele zdjęć, w tym współczesnych, ale przede wszystkim archiwalnych. Autor swoją książkę zadedykował leśnikom polskim i mieszkańcom wsi Chwałowice, którzy nie wrócili do domów z wojny.

Stefan Orczykowski, „Nie pozwolę zapomnieć. Umarli bohaterowie są wśród nas dopóty, dopóki o nich pamiętamy”, Starachowice-Lipsko 2023, ISBN: 978-83-66538-53-5, stron: 56. Spis treści: 1. Wstęp, 2. Przedmowa, 3. Józio Orczykowski, 4. Upamiętnienie leśników polskich, 5. Rodzina i znajomi, 6. Wujek Piotrek, 7. Inż. Stanisław Daniuk, 8. Antoni Heda – wspomnienia „Szarego”, 9. Zakończenie.