Iłża z czasów wojny 1914-1915 r.
Iłża z okolicą uważana była przez fachowe koła wojskowe rosyjskie za ważny punkt strategiczny: to też naokoło zrobiono kilka rzędów okopów, w następstwie bronili Rosyanie przez dłuższy czas miasta z okolicą i wskutek tego parafia bardzo dużo ucierpiała. Wojsko rosyjskie nie tylko popaliło doszczętnie całe wioski, ale jeszcze wszystkie drzewa przydrożne we wszystkich wioskach wycięło, wszystkie drzewa owocowe w ogrodach wyrąbało, nawet kominy sterczące po spalonych domach poobalano, bo jakoby miały przeszkadzać w strzelaniu. Ofiarą tej niszczycielskiej strategii rosyjskiej padło miasteczko Iłża, w którem pozostał tylko mały kwadrat w środku miasta z kościołem parafialnym, plebanią i 17 domami. Kościół św. Ducha murowany uległ zupełnemu zniszczeniu. Oprócz Iłży spalone zostały wioski: Pastwiska o 20 osadach, Błaziny – 98, Koszary – 30, Kotlarka 52, Kąty Prędockie – 82, Kruki – 16, Podkońce – 110, Lipie – 28, Jasieniec – 130, Seredzice – 180, Kolonia Seredzka – 15, Pakosław w połowie, w Białce spalone wszystkie 24 osady, w Prędocinie spalonych 40 osad t. j. większa część wsi. W Płusach spalono 12 osad, zostało 50. W całej ogromnej parafii ocalały tylko 3 wsie w całości: Chwałowice z 80 osadami, Małomierzyce z 102 i Starosiedlice z 16 gospodarstwami. Nie darowały wojska rosyjskie i plonom ziemnym, stojąc przez dwa miesiące, bo od połowy maja do połowy lipca w obrębie parafii tak zniszczyły zboża, że ludność po ich odejściu zaledwo ¼ zasiewów zebrać mogła. Dla ratowania biednych od głodowej śmierci zorganizowany został Komitet gminny, ale ten nawet w połowie zaradzić ogólnej nędzy nie może. Proboszcz parafii ks. kan. i dziekan Sobótka oraz wikaryusze ks. ks. Walenty Ciesielski i Prosper Malinowski pozostali na miejscu.
Źródło: Kronika Dyecezyi Sandomierskiej. Miesięcznik, poświęcony sprawom religijnym, naukowym i społecznym, rok 1916, nr 1, s. 10.
Chwałowice, Iłża, region radomski, świętokrzyski 